બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ: મહારાષ્ટ્રમાં ત્રીજી પર્વતીય ટનલનું બાંધકામ પૂર્ણ
મુંબઈ, 3 જૂન 2026: મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અદ્યતન ટનલીંગ, દેખરેખ અને બાંધકામ તકનીકોને અપનાવવાને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યો છે. સલામત, આધુનિક અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર રેલ પરિવહનનો પાયો નાખીને, તે દેશના હાઇ-સ્પીડ રેલ માળખાની ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવી રહ્યો છે. રેલવે મંત્રાલયે એક નિવેદન બહાર પાડીને આ જાહેરાત કરી. તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલ MT-07 પર્વતીય ટનલ, જે બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરના બે-માર્ગી ટ્રેક માટે મુખ્ય ટ્રેક તરીકે સેવા આપે છે, તે 417 મીટર લાંબી અને 14.4 મીટર પહોળી છે. બંને છેડેથી નિયંત્રિત ડ્રિલિંગ અને બ્લાસ્ટિંગનો ઉપયોગ કરીને ટનલ ખોદવામાં આવી હતી. બાંધકામ દરમિયાન અદ્યતન એન્જિનિયરિંગ અને સલામતી પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
ખોદકામ પ્રક્રિયા દરમિયાન માળખાકીય સ્થિરતા, કામદારોની સલામતી અને ચોક્કસ અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે અત્યાધુનિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ અને જીઓટેકનિકલ સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ, જેમાં સરફેસ સેટલમેન્ટ પોઈન્ટ્સ (SSPs), 3D ટાર્ગેટ, સ્ટ્રેન ગેજ અને સિસ્મોગ્રાફ્સ, સતત દેખરેખ રાખતા કંપનો, ટનલ હિલચાલ અને આસપાસના માળખાનો સમાવેશ થાય છે.
-
છેલ્લા પાંચ મહિનામાં 3 પર્વતીય ટનલનું બાંધકામ પૂર્ણ થયું
ટનલ બાંધકામ દરમિયાન કોઈપણ સમાધાન વિના વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ્સ, ફાયર સેફ્ટી સિસ્ટમ્સ, નિયંત્રિત ઍક્સેસ અને સતત ભૂ-તકનીકી દેખરેખ સહિત વ્યાપક કાર્યકર સલામતી પગલાં લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા. છેલ્લા પાંચ મહિનામાં મહારાષ્ટ્રમાં ત્રણ પર્વતીય ટનલ પૂર્ણ થઈ છે. આ દેશના પ્રથમ હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરના સૌથી તકનીકી રીતે પડકારજનક વિભાગોમાંના એક પર ઝડપી પ્રગતિ દર્શાવે છે.
આ સફળતા પ્રોજેક્ટના મહારાષ્ટ્ર વિભાગમાં અગાઉની સિદ્ધિઓ પર આધારિત છે. પહેલી 1.5 કિલોમીટર લાંબી પર્વતીય ટનલ (MT-05) 2 જાન્યુઆરી,2026 ના રોજ પાલઘર જિલ્લાના સફાલે નજીક પૂર્ણ થઈ હતી. આ સિદ્ધિ મહારાષ્ટ્રમાં બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે પ્રથમ સફળ પર્વતીય ટનલ બાંધકામ દર્શાવે છે. ત્યારબાદ 3 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ બીજી ટનલ (MT-06) નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું, જેમાં ન્યૂ ઓસ્ટ્રિયન ટનલીંગ પદ્ધતિ (NATM) નો ઉપયોગ કરીને 454 મીટર લાંબી ટનલ ખોદવામાં આવી. આ લગભગ એક મહિનાના સમયગાળામાં પાલઘર જિલ્લામાં બે સફળ પૂર્ણતા દર્શાવે છે.
-
અત્યાર સુધીમાં MT-05, MT-06 અને MT-07 માં ખોદકામ પૂર્ણ
મહારાષ્ટ્રમાં નિર્માણાધીન સાત પર્વતીય ટનલમાંથી, MT-05, MT-06 અને MT-07 માં ખોદકામ પૂર્ણ થયું છે. MT-08 (350 મીટર) પર ખોદકામનું કામ 5 ઓક્ટોબર, 2023 ના રોજ પૂર્ણ થયું હતું. MT-03 પર ખોદકામનું કામ 80 ટકાથી વધુ પૂર્ણ થયું છે, MT-04 લગભગ 60 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે, જ્યારે MT-01 અને MT-02 પર કામ ચાલુ છે. મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની કુલ આઠ પર્વતીય ટનલમાંથી, સાત મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લામાં આવે છે અને એક ગુજરાતના વલસાડ જિલ્લામાં છે, અને તે ટનલ પર કામ પહેલાથી જ પૂર્ણ થઈ ગયું છે.વાપી અને બોઈસર બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશનો વચ્ચેની ત્રણેય પર્વતીય ટનલનું ખોદકામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયું છે. મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર મહારાષ્ટ્રના બોઈસર અને ગુજરાતના વાપી વચ્ચેના એક મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. ત્યાં બાંધકામનું કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. આ બે શહેરો વચ્ચેના રૂટમાં ત્રણ (03) પર્વતીય ટનલ (MT-08, MT-07, અને MT-06)નો સમાવેશ થાય છે.
