શરીરને ફિટ અને સ્વસ્થ રાખવા માટે કસરત ખૂબ જ જરૂરી છે, પરંતુ કોઈપણ પ્રકારની પૂર્વ તૈયારી વગર અચાનક ખૂબ જ વધારે અથવા ભારે વર્કઆઉટ શરૂ કરી દેવું કેટલાક લોકો માટે સ્વાસ્થ્ય જોખમ વધારી શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકો લાંબા સમયથી કસરત નથી કરી રહ્યા, તેમણે પોતાની શારીરિક ક્ષમતા મુજબ ધીમે-ધીમે શરૂઆત કરવી જોઈએ. યોગ્ય રીતે કરવામાં આવેલું વર્કઆઉટ શરીરને સક્રિય રાખવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ જરૂરિયાત કરતાં વધુ મહેનત કરવાથી બચવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.
-
અચાનક ભારે મહેનત કરવાનું ટાળો
જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમયથી કસરત ન કરતી હોય અને અચાનક જ ખૂબ ઝડપથી દોડવું, ભારે વજન ઉપાડવું અથવા હાઈ-ઇન્ટેન્સિટી વર્કઆઉટ શરૂ કરી દે, તો શરીર પર અચાનક મોટું દબાણ આવી શકે છે. આવા વર્કઆઉટ દરમિયાન હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી શકે છે. પોતાની ક્ષમતાથી વધુ વજન ઉપાડવા કે ખોટી પદ્ધતિ અપનાવવાથી પણ શરીરને નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી વર્કઆઉટની શરૂઆત હળવી કસરતો અને વોર્મ-અપથી કરવી જોઈએ અને ધીમે-ધીમે તેની તીવ્રતા વધારવી હિતાવહ છે.
-
કોણે વધુ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે?
જે લોકોને પહેલાથી જ હૃદયરોગ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અથવા અન્ય કોઈ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા હોય, તેમણે કોઈપણ ભારે કસરત શરૂ કરતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ અવશ્ય લેવી જોઈએ.વધુ ઉંમરના લોકો કે જેઓ લાંબા સમયથી બિલકુલ કસરત નથી કરતા, તેમણે પણ એકદમ ધીમી શરૂઆત કરવી જોઈએ. વેટ ટ્રેનિંગ કરતી વખતે સાચી ટેકનિક અને યોગ્ય વજન પસંદ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો કસરત દરમિયાન છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, ચક્કર આવવા, અચાનક નબળાઈ કે અનિયમિત ધબકારા અનુભવાય, તો તરત જ કસરત અટકાવી દેવી અને તબીબી સહાય લેવી. આવા લક્ષણોને સામાન્ય થાક સમજીને ક્યારેય નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ.
-
વોર્મ-અપ અને કૂલ-ડાઉન ક્યારેય ન છોડો
કસરત કરતા પહેલા થોડી મિનિટો વોર્મ-અપ કરવાથી શરીરને વર્કઆઉટ માટે તૈયાર થવામાં મદદ મળે છે. તેવી જ રીતે, કસરત પૂરી કર્યા પછી અચાનક રોકાઈ જવાના બદલે થોડીવાર હળવી પ્રવૃત્તિ કે સ્ટ્રેચિંગ કરવું શ્રેષ્ઠ છે. શરૂઆત માટે ઝડપી ચાલવું (બ્રિસ્ક વૉક), હળવી સાયકલિંગ કે સામાન્ય એરોબિક પ્રવૃત્તિઓ ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે. ફિટનેસ વધતી જાય તેમ ધીમે-ધીમે વર્કઆઉટનો સમય અને તીવ્રતા વધારી શકાય છે.
