ગુજરાતમાં UCCને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી, હવે બહુપત્નીત્વ પર પ્રતિબંધ અને લિવ-ઇનનું ફરજિયાત રજિસ્ટ્રેશન

નવી દિલ્હી, 02 ઓક્ટોબર 2026: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ‘ગુજરાત યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) બિલ, 2026’ને ઔપચારિક મંજૂરી આપી દીધી છે. આ સાથે જ, રાજ્યમાં આ કાયદાના અમલીકરણ માટે જરૂરી કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

ઉત્તરાખંડ પછી, ગુજરાત દેશનું બીજું એવું રાજ્ય બન્યું છે જેણે સમાન નાગરિક સંહિતા (Uniform Civil Code) લાગુ કરતો કાયદો પસાર કર્યો છે. જોકે, આ ખરડાની જોગવાઈઓ અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) સમુદાયના સભ્યોને લાગુ પડશે નહીં.

મહિલાઓના અધિકારોને સંપૂર્ણ રક્ષણ મળશે

વિધાનસભામાં આ ખરડો રજૂ કરતી વખતે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું હતું કે, યુસીસી (UCC) એ એવા મુખ્ય સુધારાઓમાંનો એક છે જેના અમલીકરણ માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.

મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાજિક સૌહાર્દ અને રાષ્ટ્રીય એકતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. વધુમાં, સર્વોચ્ચ અદાલતના સૂચનોને અનુરૂપ, આ કાયદો મહિલાઓના કાનૂની અધિકારો અને સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

લગ્ન, છૂટાછેડા અને લિવ-ઇન રિલેશનશિપની ફરજિયાત નોંધણી

નવા કાયદા હેઠળ, તમામ નાગરિકો માટે લગ્ન અને છૂટાછેડાની ઔપચારિક નોંધણી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. નિયમોનું પાલન ન કરવા બદલ 10,000 સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

વધુમાં, તમામ પ્રકારના લિવ-ઇન સંબંધોની ફરજિયાત નોંધણી કરાવવી જરૂરી રહેશે અને જો સંબંધનો અંત આવે તો વહીવટીતંત્રને જાણ કરવી પડશે.

આ કાયદા હેઠળ, લિવ-ઇન રિલેશનશિપથી જન્મેલા બાળકોને કાયદેસરના સંતાન માનવામાં આવશે અને જો કોઈ મહિલાને તેના સાથી દ્વારા છોડી દેવામાં આવે, તો તેને ભરણપોષણનો દાવો કરવાનો સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકાર રહેશે.

જબરદસ્તીથી કરવામાં આવતા લગ્ન માટે કડક સજા

આ કાયદો એકથી વધુ લગ્ન કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકે છે. દબાણ કે જબરદસ્તીથી લગ્ન કરાવનાર કોઈપણ વ્યક્તિ માટે સાત વર્ષ સુધીની કેદની કડક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.

વધુમાં, સક્ષમ અદાલતના આદેશ સિવાયના અન્ય માધ્યમોથી મેળવેલા કોઈપણ છૂટાછેડાને ગેરકાયદેસર ગણીને, તે માટે ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

કાયદો છૂટાછેડા લીધેલા યુગલોને કોઈપણ ગેરવાજબી શરતો વિના પુનર્લગ્ન કરવાનો અધિકાર આપે છે અને ‘હલાલા’ જેવી પ્રથાઓ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકે છે.

વધુ વાંચો: તરનતારનમાં ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ, BSF જવાનોએ બે ઘૂસણખોરોને ઠાર કર્યા