નવી દિલ્હી, 28 ઓક્ટોબર 2026: મેક્સિકો અને ભારતે પ્રેફરેન્શિયલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (PTA) પર વાટાઘાટો માટે ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ પર હસ્તાક્ષર કરીને તેમના આર્થિક અને વેપારી સંબંધોને મજબૂત કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે, જે બંને દેશો માટે નવી આર્થિક તકો ઊભી કરવાના ઉદ્દેશ્યથી વાટાઘાટો માટેનું માળખું, વ્યાપ, પદ્ધતિઓ અને રોડમેપ સ્થાપિત કરે છે. આ હસ્તાક્ષર દ્વિપક્ષીય વેપારને વિસ્તારવા, વ્યવસાયિક તકો ઊભી કરવા, રોકાણના પ્રવાહને વધારવા અને સ્થિતિસ્થાપક તથા વૈવિધ્યસભર સપ્લાય ચેઇનમાં યોગદાન આપવાની ક્ષમતા સાથે, પરસ્પર ફાયદાકારક અને સંતુલિત PTA માટેની વાટાઘાટોનો ઔપચારિક પ્રારંભ કરે છે.
આ પહેલ જૂન 2025માં કેનેડામાં G7 સમિટ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. ક્લાઉડિયા શેઇનબૌમ વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન થયેલી સમજૂતીને અનુસરે છે, જ્યારે બંને નેતાઓ ભારત-મેક્સિકો ભાગીદારીને વધુ મજબૂત અને ગાઢ બનાવવા સંમત થયા હતા. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલની મુલાકાત દરમિયાન, બંને પ્રતિનિધિમંડળોએ દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને વેપાર તથા રોકાણના પ્રવાહને વિસ્તારવાની તકો અંગે ચર્ચા કરી હતી. આ ચર્ચા મેક્સિકોના વિદેશ વેપારના અંડરસેક્રેટરી લુઇસ રોસેન્ડો ગુટેરેઝ રોમાનો સાથે કરવામાં આવી હતી, જેમણે અર્થતંત્ર સચિવ માર્સેલો એબ્રાર્ડ કાસૌબોન વતી ભાગ લીધો હતો.
ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સમાં મુખ્ય વાટાઘાટોના ક્ષેત્રો આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં વસ્તુઓ માટે માર્કેટ એક્સેસ, ઓરિજિનના નિયમો (રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન), કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયાઓ અને વેપાર સુગમતા, વિવાદ નિવારણ, સેનિટરી અને ફાઇટોસેનિટરી પગલાં, વેપારમાં તકનીકી અવરોધો અને વેપાર ઉપાયો (ટ્રેડ રેમેડીઝ)નો સમાવેશ થાય છે. પ્રસ્તાવિત કરાર બંને અર્થતંત્રો વચ્ચેની પૂરકતાઓનો લાભ લેવા અને ભારતીય બજારમાં મેક્સિકન ઉત્પાદનો અને વ્યવસાયો માટે તકો વિસ્તારવાનો પ્રયાસ કરે છે. ગ્લોબલ વેલ્યુ ચેઇન સાથે તેના મજબૂત જોડાણો સાથે, મેક્સિકો ભારતીય નિકાસકારો અને રોકાણકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ બજાર છે. સહયોગ માટે નોંધપાત્ર ક્ષમતા ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં ઓટોમોટિવ, કેમિકલ્સ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એગ્રી-ફૂડ, ઊર્જા, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, મેડિકલ ડિવાઇસ અને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ, અન્ય બાબતો સાથે સામેલ છે.
પ્રતિનિધિમંડળોએ દ્વિપક્ષીય આર્થિક એજન્ડાના વિવિધ પાસાઓ પર પણ ચર્ચા કરી, વેપાર અને રોકાણના સંબંધોને ગાઢ બનાવવા, સહયોગને મજબૂત કરવા અને બંને દેશોના ઉત્પાદક ક્ષેત્રો વચ્ચે વધુ ગાઢ સંબંધોને પ્રોત્સાહન આપવાની તકોની ઓળખ કરી. બંને પક્ષોએ 2027ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન ભારતમાં મેક્સિકન બિઝનેસ મિશનનું આયોજન કરવાની શક્યતા પર વધુ ચર્ચા કરી. પ્રસ્તાવિત મિશન બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ બેઠકોને સુગમ બનાવશે, વ્યાપારી તકો ઓળખવામાં મદદ કરશે અને બંને દેશોના ઉત્પાદક ક્ષેત્રો વચ્ચે વ્યાપારી સંબંધોને મજબૂત કરશે.
