નવી દિલ્હી, 23 ઑક્ટોબર, 2026 – Tensions have risen again along the Arunachal border due to China અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારત-ચીન સરહદ પર અનેક સ્થળોએ ચીની સૈનિકો સાથે સામસામે આવવાની સ્થિતિ ચાલી રહી છે. આ વાત ITBP ના મહાનિર્દેશક શત્રુજીત સિંહ કપૂરે 22 ઓક્ટોબરના રોજ ITBPના 65મા સ્થાપના દિવસ પહેલા આયોજિત એક સન્માન સમારોહ દરમિયાન પોતાના જવાનોને સંબોધિત કરતી વખતે કહી હતી.
ITBP ના મહાનિર્દેશકે ચીની PLA સૈનિકો સામેની સામસામેની સ્થિતિમાં ઉત્કૃષ્ટ કૌશલ્ય દર્શાવવા બદલ નવી કોમ્બેટ ટીમ ‘શૌર્ય કમાન્ડો’ ને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. ITBP પ્રમુખે જણાવ્યું હતું કે, “તાજેતરમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં એવી સ્થિતિ સર્જાઈ જ્યાં અનેક સ્થળોએ સામસામે આવવાની ઘટનાઓ બની, અને તેમાંથી કેટલીક સ્થિતિઓ હજુ પણ યથાવત છે. ત્યાં તૈનાત આપણી ‘શૌર્ય કમાન્ડો’ ટીમોએ ખૂબ જ શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું છે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, “અમે અગાઉથી જ ITBP ની દરેક બટાલિયનમાં એક કમાન્ડો ટીમ તૈયાર કરી લીધી છે, અને હવે વધુ બે ટીમો બનાવવામાં આવી રહી છે. અમારો લક્ષ્યાંક દરેક બટાલિયનમાં એક પૂરી કમાન્ડો કંપની તૈયાર કરવાનો છે. આ ઉપરાંત, અમે એક અલગ બટાલિયન બનાવવા પર પણ કામ કરી રહ્યા છીએ, જે સંપૂર્ણપણે કમાન્ડો ઓપરેશન્સ માટે સમર્પિત હશે. અમારું ઓપરેશન્સ વિંગ આના પર કામ કરી રહ્યું છે, અને મને આશા છે કે આગામી એક-બે દિવસમાં તેની રૂપરેખા તૈયાર થઈ જશે. આ ઉત્કૃષ્ટ કમાન્ડો યુનિટ્સ ITBP ની એક ખાસ ઓળખ બનશે.”
ડ્રોનના જોખમો તરફ ઈશારો
દરમિયાન, શત્રુજીત સિંહ કપૂરે ડ્રોનથી વધી રહેલા જોખમો તરફ પણ ઈશારો કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે આ ટેકનોલોજીએ પરંપરાગત યુદ્ધ પદ્ધતિઓને મોટા ભાગે બદલી નાખી છે, જેના કારણે સુરક્ષા દળોની ભૂમિકા પણ બદલાઈ રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ITBP દરેક પ્લાટૂનમાં એક ડ્રોન યુનિટ બનાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. સાથે જ, તેઓ પોતાના સ્તરે ડ્રોનનું ઉત્પાદન વધારી રહ્યા છે અને ડ્રોન પાઈલટોને તાલીમ પણ આપી રહ્યા છે. કપૂરે એ પણ જણાવ્યું કે ટૂંક સમયમાં જ એક અલગ ‘સ્ટ્રાઈક કોર્પ્સ’ તૈયાર થવાની અપેક્ષા છે.
યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધનો ઉલ્લેખ
તેમણે ચીન દ્વારા પોતાની સેના ‘પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી’ (PLA) અને તેની મીડિયા ક્ષમતાઓમાં કરવામાં આવેલા భారీ રોકાણનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે બેઇજિંગે પરંપરાગત યુદ્ધ ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. જોકે, તેમણે સૂચવ્યું કે બદલાતા યુદ્ધના મેદાનમાં ડ્રોન એક ‘ઇક્વલાઇઝર’ (સમાનતા લાવનાર) સાધન તરીકે કામ કરી શકે છે. રશિયા-યુક્રેનના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા યુદ્ધનું ઉદાહરણ આપતાં કપૂરે કહ્યું કે યુક્રેન જેવા નાના દેશે છેલ્લા ચાર વર્ષમાં રશિયાને જે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, તે દર્શાવે છે કે યુદ્ધનું સ્વરૂપ કેવું બદલાઈ રહ્યું છે. તેમણે સંઘર્ષના બદલાતા સ્વરૂપના અન્ય એક ઉદાહરણ તરીકે ઈરાનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
અતિઆધુનિક હથિયારોથી સજ્જ થશે ITBP
આગળ વાત કરતા કપૂરે જણાવ્યું કે ITBP ને 2030 સુધીમાં વધુ ફંડ મળવાની અપેક્ષા છે. આમાંથી લગભગ રૂ. 1,000 કરોડ ખાસ કરીને ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ માટે અલગ ફાળવવાની યોજના છે. આધુનિકીકરણની યોજનાઓમાં મોબિલિટી (આવાગમન) અને ઉપકરણો પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવશે, જેમાં તમામ પ્રકારના ભૂપ્રદેશ પર ચાલી શકે તેવા વાહનો (All-terrain vehicles), ઓટોનોમસ ગ્રાઉન્ડ વ્હીકલ (સ્વયંસંચાલિત જમીની વાહનો) અને ક્વિક રિએક્શન વ્હીકલનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, આ દળ પોતાના દારૂગોળાને પણ આધુનિક બનાવવાનું વિચારી રહ્યું છે.
ભારત-ચીન સરહદે અગાઉથી તણાવ
ભારતીય અને ચીની સેનાઓ વચ્ચે સપ્ટેમ્બરમાં પ્રથમ વખત કોર કમાન્ડર સ્તરની બેઠક યોજાઈ હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જે વિસ્તારોમાં તાજેતરમાં નવા મુદ્દાઓ સામે આવ્યા છે, ત્યાં ચીની સૈનિકોના વલણ અંગે ભારતીય સેનાએ ખૂબ જ સખત વલણ અપનાવ્યું છે. LAC ને લઈને ભારત અને ચીનની પોતાની અલગ-અલગ સમજણ છે. આ અલગ-અલગ સમજણને કારણે ઘણીવાર સામસામે આવવાની સ્થિતિ અને અન્ય સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. અત્યાર સુધી, LAC સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે ભારત અને ચીન લદ્દાખ સેક્ટરમાં ચુશુલ-મોલ્ડો બોર્ડર મીટિંગ પોઈન્ટ પર કોર કમાન્ડર સ્તરની બેઠકો યોજતા રહ્યા છે.
