નવી દિલ્હી, 17 સપ્ટેમ્બર 2026: જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી (સુધારા) અધિનિયમ આ વર્ષે 1લી ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવશે. ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ મૃત્યુંજય કુમાર નારાયણે જણાવ્યું હતું કે, આ નવા કાયદામાં જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીમાં થતા વિલંબ અંગે કડક નિયમો સ્થાપિત કરતી જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. સંસદના બંને ગૃહો દ્વારા પસાર કરાયેલ જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી (સુધારા) ખરડાને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળ્યા બાદ ગયા મહિને કાયદાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. આ અધિનિયમનો ઉદ્દેશ્ય નોંધણીમાં થતા વિલંબને અટકાવવાનો અને લોકોને સમયસર જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.
આ કાયદામાં જોગવાઈ છે કે જો જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણી ઘટના બન્યાના એક વર્ષ પછી પરંતુ બે વર્ષની અંદર કરાવવી હોય, તો તે માત્ર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ અથવા એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરીથી જ થઈ શકે છે. કાયદો વધુમાં સ્પષ્ટ કરે છે કે જો જન્મ કે મૃત્યુ અંગેની માહિતી રજિસ્ટ્રારને બે વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયા પછી આપવામાં આવે, તો તેની નોંધણી માત્ર ફર્સ્ટ ક્લાસ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટના આદેશથી જ કરવામાં આવશે.
આ કાયદો એ પણ ફરજિયાત બનાવે છે કે નિયુક્ત સત્તાધિકારી મોડી નોંધણીની મંજૂરી આપતા પહેલાં નોંધાયેલા જન્મ કે મૃત્યુની અધિકૃતતાની ચકાસણી કરે. જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી ફરજિયાત છે, અને જારી કરાયેલું પ્રમાણપત્ર વ્યક્તિને કાનૂની ઓળખ પ્રદાન કરે છે.
વધુ વાંચો: ચિતા સંરક્ષણ કાર્યક્રમની ચાર વર્ષની સફળ સફર, દેશમાં ચિતાની સંખ્યા વધીને 52
 અધિનિયમ આ વર્ષે 1લી ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવશે. ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ મૃત્યુંજય કુમાર નારાયણે જણાવ્યું હતું કે,){kind=link}