કેન્દ્ર સરકારનો મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય: હવેથી કોઈપણ અધિકારીને બીજી સરકારી ગાડી નહી મળે

નવી દિલ્હી, 29 જુલાઈ 2026: દેશમાં શાસન વ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક બનાવવા, સરકારી વાહનોના વ્યાપક દુરુપયોગ પર કડક લગામ કસવા અને જાહેર જનતાના કરવેરાથી ઊભા થતા સરકારી સંસાધનોનો વિવેકપૂર્ણ તેમજ ઉત્તમ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. હવેથી કેન્દ્ર સરકારના કોઈપણ અધિકારીને વધારાનો ચાર્જ કે વધારાની જવાબદારી સોંપવામાં આવે તો પણ તેમને બીજી સરકારી ગાડી ફાળવવામાં આવશે નહીં. સરકારે સ્પષ્ટ નીતિ તરીકે ‘વન ઓફિસર, વન ઓફિશિયલ કાર’ (એક અધિકારી, એક સરકારી કાર) નો નિયમ સત્તાવાર રીતે લાગુ કરી દીધો છે અને તમામ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો તેમજ વિભાગોને આ નવા નિયમોનું અત્યંત કડકાઈથી પાલન કરવા સખત નિર્દેશો જારી કર્યા છે.

નાણા મંત્રાલયના અહેતિયારી ખર્ચ વિભાગ દ્વારા તાજેતરમાં જ એક વિસ્તૃત ઓફિસ મેમોરેન્ડમ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ સત્તાવાર આદેશ દ્વારા દેશના તમામ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને સરકારી વિભાગોને સરકારી સ્ટાફ કારના ઉપયોગ અંગે અગાઉ સપ્ટેમ્બર 2022માં જાહેર કરાયેલી વ્યાપક અને વ્યાપક માર્ગદર્શિકા તથા નિયમોને વધુ મજબૂત બનાવીને તેનું ચુસ્તપણે પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે તાકીદ કરવામાં આવી છે.

નવા નિયમની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને પાસાઓ ઉપર નજર કરીએ તો, જો કોઈ ઉચ્ચ અધિકારી પહેલાથી જ નિયમો અનુસાર સરકારી સ્ટાફ કાર મેળવવા માટે પાત્ર હોય અને તેને કામના ભાગરૂપે અન્ય કોઈ બીજા મંત્રાલય, સરકારી વિભાગ, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમ કે કોઈ સ્વાયત્ત સંસ્થાનો વધારાનો હવાલો કે વધારાનો ચાર્જ સોંપવામાં આવે, તો પણ તે અધિકારીને કોઈપણ સંજોગોમાં બીજી સરકારી ગાડી ફાળવવામાં આવશે નહીં. આવી પરિસ્થિતિમાં તે સંબંધિત અધિકારીએ પોતાની પાસે અગાઉથી જ પહેલેથી ફાળવાયેલા સરકારી વાહનનો જ ઉપયોગ પોતાના તમામ સરકારી કાર્યો માટે કરવાનો રહેશે.

• વધારાના સરકારી વાહનોને લઈને કરાઈ તાકીદ

કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે કેન્દ્રીય સરકારી અધિકારીઓ પોતાની મરજીથી કોઈપણ જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો, સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અથવા અર્ધ-સરકારી સંગઠનોનો અનધિકૃત કે મનસ્વી ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. જો કે, જો કોઈ અધિકારી સત્તાવાર સરકારી પ્રવાસ પર હોય અથવા કોઈ ચોક્કસ સત્તાવાર કામકાજ અને ફરજના સિલસિલામાં મુસાફરી કરી રહ્યા હોય, તો માત્ર સરકારી નિર્ધારિત નિયમો અને માર્ગદર્શિકાના માળખામાં રહીને જ આવા વાહનોનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

તમામ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને સરકારી વિભાગોને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે કે જે સરકારી વાહનો હાલ વધારાના છે અથવા જે ગાડીઓનો વર્તમાન સમયમાં કોઈ ઉપયોગ થઈ રહ્યો નથી, તેવા તમામ વાહનોને કોઈપણ હાલતમાં ખુલ્લામાં રખડતા મૂકવાને બદલે સુરક્ષિત અને યોગ્ય જગ્યાએ પાર્ક કરીને રાખવામાં આવે. આવા બિનઉપયોગી કે સરપ્લસ વાહનોનો કોઈપણ સંજોગોમાં અનધિકૃત, અંગત કે બિન-સરકારી ઉપયોગ થવો જોઈએ નહીં, અને જો તેમ થશે તો જવાબદારો સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે.

નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ તમામ સંશોધિત અને કડક માર્ગદર્શિકાઓનો મૂળ ઉદ્દેશ દેશની પ્રશાસનિક કાર્યક્ષમતામાં ધરખમ વધારો કરવાનો, સરકારી સંસાધનો અને વાહનોના થઈ રહેલા અનધિકૃત દુરુપયોગને સંપૂર્ણપણે અટકાવવાનો અને સરકારી પરિવહન પાછળ વેડફାતા બિનજરૂરી નાણાકીય ખર્ચને મોટા પાયે ઘટાડવાનો છે. સરકારનું માનવું છે કે ‘એક પાત્ર અધિકારી, એક સરકારી કાર’ના આ સિદ્ધાંતના કડક અમલથી દેશના તમામ મંત્રાલયો અને સરકારી વિભાગોમાં સરકારી સ્ટાફ કારોનું સંચાલન ખૂબ જ સુવ્યવસ્થિત બનશે અને વહીવટી તંત્રમાં મજબૂત નાણાકીય શિસ્ત પણ સ્થાપિત થશે.