અયોગ્ય ભોજન શરીરને અંદરથી કરે છે ખરાબ, જાણો કયા અંગ માટે કયો ખોરાક છે ગુણકારી

આપણું શરીર કોઈ એક સામાન્ય મશીન જેવું નથી, પરંતુ તે અનેક નાના-મોટા શારીરિક તંત્રોનો એક અદ્ભુત સમૂહ છે, જ્યાં શરીરના પ્રત્યેક અંગનું પોતાનું ચોક્કસ કાર્ય અને તેની આગવી જરૂરિયાતો હોય છે. આપણે રોજિંદા જીવનમાં જે ખોરાક ગ્રહણ કરીએ છીએ, તે જ નક્કી કરે છે કે આપણા ફેફસાં કેટલી સરળતાથી કામ કરશે, યકૃત (લિવર) કેટલું સારી રીતે હાનિકારક ઝેરી તત્વોને બહાર ફેંકશે, પાચનતંત્ર પોષક તત્વોને યોગ્ય રીતે શોષી શકશે કે નહીં અને આપણી આંખો ડિજિટલ યુગમાં થાકને કેટલા અંશે સહન કરી શકશે.

પ્રખ્યાત ન્યુટ્રિશનિસ્ટના મતે, યોગ્ય અને પૌષ્ટિક આહાર શરીરની આ તમામ પ્રણાલીઓને મજબૂત અને સક્ષમ બનાવી શકે છે, જ્યારે ખાવા-પીવાની ખોટી આદતો ધીમે-ધીમે તેને નબળી પાડે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તમારે કોઈ ખૂબ જ જટિલ આહાર પદ્ધતિ અપનાવવાની જરૂર નથી, પરંતુ માત્ર એ સમજવાની જરૂર છે કે કયું પોષક તત્વ શરીરના કયા અંગ માટે અનિવાર્ય છે અને તે મુજબ દિનચર્યામાં નાના-નાના બદલાવ કરવા જોઈએ.

• ફેફસાંની તંદુરસ્તી માટે શું ખાવું?

શ્વાસ લેવાની પ્રક્રિયા આપણને ભલે તદ્દન સહજ અને કુદરતી લાગતી હોય, પરંતુ આપણા ફેફસાંનું સ્વાસ્થ્ય મોટાભાગે આપણા આહાર પર જ નિર્ભર છે. આજના પ્રદૂષિત વાતાવરણ, માનસિક તણાવ અને ચેપને કારણે શ્વાસનળીઓ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થાય છે. આવા સંજોગોમાં આદુ અને હળદર જેવા રસોડાના સામાન્ય મસાલા ખૂબ જ ચમત્કારી અને મદદરૂપ સાબિત થાય છે. આ મસાલાઓમાં રહેલા કુદરતી તત્વો શરીરમાં સોજો ઘટાડવામાં અત્યંત સહાયક છે. આ ઉપરાંત, સંતરા જેવા ખાટાં ફળો શરીરને ભરપૂર પ્રમાણમાં વિટામિન સી પૂરું પાડે છે, જે ફેફસાંના કોષોને બાહ્ય નુકસાનથી બચાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સંસ્થાન (NIH) ના એક અભ્યાસમાં પણ સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ ફેફસાંને વાતાવરણીય પ્રદૂષણથી થતા નુકસાન સામે રક્ષણ આપવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.

• યકૃત (લિવર) ની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી?

યકૃત અહર્નિશ એટલે કે દિવસ-રાત શરીરને અંદરથી શુદ્ધ કરવાની કામગીરીમાં જોડાયેલું રહે છે, પરંતુ આપણે અવારનવાર તેની યોગ્ય સંભાળ રાખવાનું ટાળીએ છીએ. બ્રોકલી જેવી લીલી શાકભાજીઓમાં એવા વિશિષ્ટ ગુણધર્મો અને તત્વો હોય છે જે શરીરમાંથી ઝેરી પદાર્થોને સરળતાથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. આ સાથે ગ્રીન ટી અને ઓલિવ ઓઇલ પણ યકૃતને સ્વસ્થ અને સક્રિય રાખવામાં અત્યંત ગુણકારી માનવામાં આવે છે. ડાયાબિટીસ અને પાચનતંત્ર સાથે જોડાયેલા રાષ્ટ્રીય સંસ્થાન અનુસાર, સંતુલિત અને સાત્વિક આહાર ફેટી લિવર જેવી ગંભીર સમસ્યાઓથી બચાવવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે.

• પાચનતંત્રને મજબૂત અને નિરોગી કેવી રીતે રાખવું?

આરોગ્ય જગતમાં પાચનતંત્રને ઘણીવાર શરીરનું ‘બીજું મગજ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ માત્ર ખોરાક પચાવવાના સીમિત કાર્ય સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને માનસિક મનોદશા પર પણ સીધી અસર કરે છે. દહીંમાં કુદરતી રીતે હાજર રહેલા મિત્ર બેક્ટેરિયા પાચનક્રિયાને સુધારે છે અને મજબૂત બનાવે છે. બીજી તરફ, કેળા અને ચિયા બીજ આ બેક્ટેરિયાને જરૂરી પોષણ પૂરું પાડે છે. રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સંસ્થાનના રિપોર્ટ મુજબ, આંતરડાનું સ્વસ્થ માઇક્રોબાયોમ ખોરાકમાંથી પોષક તત્વોના શોષણને વેગ આપે છે અને સોજા સંબંધિત તમામ બીમારીઓનું જોખમ ઘટાડે છે.

• આંખો માટે કયા પોષક તત્વો છે અનિવાર્ય?

આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન અને કમ્પ્યુટર સ્ક્રીનનો અતિશય વપરાશ વધવાને કારણે આપણી આંખો પર સતત અસહ્ય દબાણ રહે છે. આવી સ્થિતિમાં ગાજર અને શક્કરિયા જેવા ખાદ્ય પદાર્થો, જેમાં વિપુલ પ્રમાણમાં બીટા-કેરોટીન હોય છે, આંખોની રોશની અને સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ સાબિત થાય છે. આ ઉપરાંત આમળા પણ આંખોની તંદુરસ્તી માટે વરદાનરૂપ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં વિટામિન સી ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે આંખોને થાક અને નુકસાન સામે રક્ષણ આપે છે.