મોદી કેબિનેટનો નિર્ણય: ઓડિશા અને ઝારખંડમાં રેલવે કનેક્ટિવિટી વધારવા બે પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી

નવી દિલ્હી, 15 જુલાઈ 2026: દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રેલવે કનેક્ટિવિટીને વધુ મજબૂત બનાવવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ રેલવે મંત્રાલય હેઠળના રૂ. 3,907 કરોડના કુલ અંદાજિત ખર્ચ ધરાવતા 2 મહત્વકાંક્ષી મલ્ટીટ્રેકિંગ પ્રોજેક્ટ્સને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. ઓડિશા અને ઝારખંડના 4 મહત્વના જિલ્લાઓને આવરી લેતા આ પ્રોજેક્ટ્સ રેલવેના હાલના નેટવર્કમાં આશરે 145 કિમીનો નવો ઉમેરો કરશે. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ્સ વર્ષ 2030-31 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જે આ પ્રદેશમાં વ્યાપક આર્થિક વિકાસ અને રોજગારીની નવી તકોનું સર્જન કરશે.

નવી મંજૂર કરાયેલી દરખાસ્તો અંતર્ગત મુખ્યત્વે બે અતિ મહત્વના રેલવે રૂટ્સ પર કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં પારાદીપ – હરિદાસપુર રેલવે લાઇનનું ડબલિંગ (બેવડી લાઇન) કરવું અને રાજખારસાવાન – ડાંગોઆપોસી સેક્શનમાં ચોથી લાઇન નાખવાનો સમાવેશ થાય છે. આ વિસ્તારોમાં રેલવે લાઇનની ક્ષમતા વધવાથી ટ્રેનોની ગતિશીલતા અને સમયપાલનમાં નોંધપાત્ર સુધારો થશે. આ સાથે જ માલગાડીઓ અને મુસાફર ટ્રેનોની અવરજવર માટે લાઇન પરનું ભારણ અને ટ્રાફિકની સમસ્યા કાયમી ધોરણે હળવી થઈ જશે, જેનાથી ભારતીય રેલવેની કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા અને સેવાની વિશ્વસનીયતા વધુ સુદ્રઢ બનશે.

• પીએમ-ગતિ શક્તિ યોજના હેઠળ સંકલિત લોજિસ્ટિક્સ પ્લાનિંગ

આ પ્રોજેક્ટ્સનું આયોજન પીએમ-ગતિ શક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાનના સિદ્ધાંતોને આધારે તમામ હિસ્સેદારો સાથેની પરામર્શ પ્રક્રિયા અને સંકલિત આયોજન દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ આધુનિક અભિગમથી માત્ર રેલ નેટવર્ક જ નહીં પરંતુ મલ્ટી-મોડલ કનેક્ટિવિટી અને લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતા પણ વધશે. નવા ટ્રેક નાખવાના કારણે આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો, વ્યાપારી સામાન અને સેવાઓની હેરફેર માટે અવિરત અને સીમલેસ કનેક્ટિવિટી પ્રાપ્ત થશે. આ પરિવહન ક્રાંતિ સ્થાનિક લોકોને આત્મનિર્ભર બનવામાં અને સ્વ-રોજગારી મેળવવામાં સીધી રીતે મદદરૂપ સાબિત થશે.

• પર્યટન સ્થળો અને 1,526 ગામડાઓ માટે પરિવહનની નવી સુવિધા

નવા રેલવે ટ્રેક બિછાવવાથી આ પ્રદેશમાં સામાજિક અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે પણ મોટો ઉછાળો આવશે. આ પ્રસ્તાવિત મલ્ટી-ટ્રેકિંગ પ્રોજેક્ટ ઓડિશા અને ઝારખંડના અંદાજે 1,526 જેટલા ગામડાઓને સીધી કનેક્ટિવિટી આપશે, જે સીધી રીતે આશરે 14 લાખની ગ્રામીણ વસ્તીને આધુનિક પરિવહન સુવિધા સાથે જોડશે. આ ઉપરાંત, દેશભરમાંથી આવતા શ્રદ્ધાળુઓ અને પર્યટકો માટે લલિતગિરી બૌદ્ધ સંકુલ, શ્રી બલદેવજીવ મંદિર અને મેઘાહાતુબુરુ હિલ્સ જેવા અગ્રણી ઐતિહાસિક તથા પ્રકૃતિ પ્રવાસન સ્થળો સુધી રેલ કનેક્ટિવિટી અત્યંત સરળ અને આરામદાયક બની જશે.

• ઔદ્યોગિક પરિવહનમાં વેગ અને પર્યાવરણને મોટો ફાયદો

પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટ્સ જે રૂટ પરથી પસાર થાય છે તે કોલસો, આયર્ન ઓર, ડોલોમાઇટ, લાઇમસ્ટોન (ચૂનાનો પત્થર) અને જીપ્સમ જેવી મહત્વની ઔદ્યોગિક ચીજવસ્તુઓના પરિવહન માટેના વ્યૂહાત્મક માર્ગો છે. આ વિસ્તરણના કારણે દર વર્ષે 44 MTPA (મિલિયન ટન પ્રતિ વર્ષ) જેટલો વધારાનો માલસામાન ટ્રાફિક રેલવેને મળશે. રેલવે એ પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ઉર્જા કાર્યક્ષમ માધ્યમ હોવાથી, આ પ્રોજેક્ટથી વાર્ષિક ધોરણે 6 કરોડ લિટર તેલની આયાતમાં બચત થશે અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જનમાં 29 કરોડ કિગ્રા જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાશે, જે પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ આશરે 1 કરોડ વૃક્ષો વાવવા સમાન મોટી સિદ્ધિ ગણાશે.