નવી દિલ્હી, 28 ઓક્ટોબર 2026: રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ, ભારતે નવ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવો/વહીવટકર્તાઓ, પોલીસ મહાનિર્દેશકોને ‘મહિલા કેદીઓ અને તેમના બાળકોના માનવ અધિકારોના રક્ષણ’ વિષય પર એક એડવાઇઝરી બહાર પાડી છે. એનએચઆરસી એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કેદીઓ, જેમાં મહિલા કેદીઓ અને તેમના બાળકો – જેઓ તેમની વચ્ચે વધુ સંવેદનશીલ જૂથ બનાવે છે – તેમના અધિકારો અને જરૂરિયાતો માટે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને સંવેદનશીલ, જેન્ડર-રેસ્પોન્સિવ અભિગમની જરૂર છે. કસ્ટડી સંબંધિત સુરક્ષાત્મક પગલાંઓ ઉપરાંત, તે માનવીય જેલ પરિસ્થિતિઓ, પૂરતી માતૃત્વ અને બાળ આરોગ્ય સંભાળ, ન્યાય સુધી પહોંચ, કૌટુંબિક સંબંધોની જાળવણી, બાળકોના ઉત્તમ હિતોનું રક્ષણ, પુનર્વસન અને સામાજિક પુનઃસંકલન માટેની અર્થપૂર્ણ તકોનું આહ્વાન કરે છે.
એડવાઇઝરી કાર્યવાહી માટે દસ વ્યાપક ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આમાં પ્રવેશ પહેલાં, ધરપકડ અને જેલ પ્રણાલીમાં પ્રવેશ, પ્રવેશ રેકોર્ડ, બાળ ડેટાબેઝ અને દસ્તાવેજીકરણ, આરોગ્ય, તબીબી સંભાળ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ, મહિલા કેદીઓ: રહેવાની પરિસ્થિતિઓ, સ્વચ્છતા, કલ્યાણ અને સંવેદના, કેદીઓ સાથે રહેતા અથવા અલગ થયેલા બાળકો, સંદેશાવ્યવહાર, મુલાકાત અને પરિવારનો સંપર્ક, જેલ વહીવટ, કાનૂની સહાય અને ન્યાયની પહોંચ, મહિલા કેદીઓના કોર્ટ પ્રોડક્શન દરમિયાન લિંગ-પ્રતિભાવશીલ સુવિધાઓ અને કલ્યાણકારી પગલાં, પુનર્વસન, મુક્તિ પછી અને સામાજિક પુનઃએકીકરણ અને વિદેશી રાષ્ટ્રીય કેદીઓનો સમાવેશ થાય છે. એનએચઆરસી તમામ સંબંધિત સત્તાવાળાઓને એડવાઇઝરીમાં આપેલી ભલામણોનો અમલ કરવા અને થયેલી પ્રગતિથી માહિતગાર રાખવા માટે બે મહિનાની અંદર એક્શન ટેકન રિપોર્ટ રજૂ કરવા વિનંતી કરે છે.
