નવી દિલ્હી, 26 સપ્ટેમ્બર 2026: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના 81 મા સત્ર દરમિયાન ન્યૂ યોર્ક ખાતે ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)ના ઉપયોગ અને સુરક્ષા જોખમો અંગે મહત્વપૂર્ણ વક્તવ્ય આપ્યું હતું. આ ઉપરાંત, તેમણે ભારત અને ખાડી સહયોગ પરિષદ વચ્ચે મુક્ત વ્યાપાર કરાર પર વાટાઘાટો શરૂ થવાનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું હતું. ગ્રીસના વિદેશ મંત્રી જ્યોર્જ ગેરાપેટ્રિટિસ સાથે યોજાયેલી સંયુક્ત બેઠકમાં વિદેશ મંત્રીએ દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં AI થી મળતી તકો અને તેની સાથે જોડાયેલા જોખમો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે, AI ના સંસાધનો સુધી લોકશાહી પહોંચ, સુરક્ષિત સિસ્ટમનું નિર્માણ અને માનવ ક્ષમતાઓમાં રોકાણ જરૂરી છે. AI દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓની જાણકારી, શોધ અને બચાવ કાર્ય, આફત વ્યવસ્થાપન અને બંદરોની સુરક્ષા મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. પરંતુ તેની સાથે સાયબર ઓપરેશન્સ અને એડવાન્સ્ડ સર્વેલન્સ જેવા જોખમો સામે યુએન ચાર્ટર અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.
ન્યૂ યોર્કમાં ભારત-જીસીસી ટ્રોઇકા મંત્રીસ્તરીય બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા કરતા ડૉ. જયશંકરે ‘ભારત-જીસીસી સંયુક્ત કાર્ય યોજના 2024-28’ની પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી. તેમણે ભારત અને જીસીસી વચ્ચે મુક્ત વ્યાપાર કરાર અંગેની વાટાઘાટોની શરૂઆતને આવકારી હતી. આ કરારથી વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, ખાદ્ય સુરક્ષા, આરોગ્ય અને નવી ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે દ્વિપક્ષીય સંબંધો વધુ મજબૂત બનશે. તેમણે ખાડી દેશોમાં વસતા ભારતીય સમુદાયને સતત સહયોગ આપવા બદલ GCC નેતૃત્વનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.
ઓબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં વિદેશ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, બ્રિક્સ જેવા સંગઠનો સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિકલ્પ તરીકે કામ નથી કરતા, પરંતુ તેઓ યુએનનો અને તેમાં જરૂરી સુધારાનો પુરસ્કર્તા છે. બ્રિક્સ સમાન વિચારસરણી ધરાવતા દેશોનું જૂથ છે અને તે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની કેન્દ્રીય ભૂમિકાને પૂર્ણ સમર્થન આપે છે.
