ગુવાહાટી, 15 સપ્ટેમ્બર 2026: પૂર્વોત્તર ભારત હવે માત્ર દેશના દૂરના વિસ્તારોને રેલવે નેટવર્કથી જોડવા પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ ભારતીય રેલવે આ સમગ્ર ક્ષેત્રને પડોશી દેશો સાથે વેપાર, પ્રવાસન અને વ્યૂહાત્મક સંપર્કના મોટા કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવી રહી છે. ભૂટાન, નેપાળ અને બાંગ્લાદેશ સાથે રેલ કનેક્ટિવિટી વધુ મજબૂત કરવા માટે અનેક મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ ચાલી રહ્યું છે, જેનાથી આગામી વર્ષોમાં પૂર્વોત્તર ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય રેલ કનેક્ટિવિટીના મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર તરીકે ઊભરી આવશે.
‘એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત’ કાર્યક્રમ હેઠળ પત્ર સૂચના કાર્યાલય (PIB), લખનૌ દ્વારા પૂર્વોત્તરના પ્રવાસે આવેલા ઉત્તર પ્રદેશના પત્રકારોના પ્રતિનિધિમંડળે માલીગાંવ સ્થિત ઉત્તર-પૂર્વ સીમાંત રેલવે (NFR) મુખ્યાલયની મુલાકાત લીધી હતી. આ દરમિયાન રેલવેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારી કે.કે. શર્માએ ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ્સ, સુરક્ષા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ યોજનાઓની વિગતવાર માહિતી આપી હતી.
-
પડોશી દેશો સાથે રેલ સંપર્કનો વિસ્તાર
ભૂટાન: બનારહાટ-સામત્સે અને કોકરાઝાર-ગેલેફુ રેલ પ્રોજેક્ટ્સને તાજેતરમાં મંજૂરી મળી છે અને જમીન સંપાદનની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. આ બંને પ્રોજેક્ટ્સ 2029 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.
નેપાળ: જોગબનીથી વિરાટનગર સુધી કન્ટેનર ટ્રેન શરૂ કરવામાં આવી છે અને આ લિંકને વધુ વિસ્તારવાનું કામ ચાલુ છે.
બાંગ્લાદેશ: અગરતલા-અખૌરા રેલ પ્રોજેક્ટનું ભૌતિક નિર્માણ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, જ્યારે મહિષાસન ઝીરો પોઈન્ટ પર માત્ર 170 મીટર જેટલું કામ બાકી છે.
-
2029 સુધીમાં તમામ રાજધાનીઓ રેલ નેટવર્કથી જોડાશે
રેલવેના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા એક દાયકામાં પૂર્વોત્તર ક્ષેત્રમાં 2,000 કિલોમીટરથી વધુ નવી રેલ લાઈનો પથરાઈ છે અને આખું નેટવર્ક 100 ટકા વીજળીકરણના લક્ષ્યાંકની નજીક છે. મિઝોરમની રાજધાની આઈઝોલને બૈરાબી-સાઈરાંગ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ગયા વર્ષે 13 સપ્ટેમ્બરના રોજ રેલ કનેક્ટિવિટી મળી હતી. હવે સિક્કિમને સેવોક-રંગપો પ્રોજેક્ટ દ્વારા 2027 સુધીમાં, મણિપુરની રાજધાની ઈમ્ફાલને 2028 સુધીમાં અને નાગાલેન્ડને 2029 સુધીમાં મુખ્ય રેલ નેટવર્ક સાથે જોડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરાયું છે.
-
વન્યજીવોનું સંરક્ષણ: AI ટેકનોલોજી અને કેનોપી બ્રિજ
પૂર્વોત્તરમાં રેલ નેટવર્કના વિસ્તાર સાથે પર્યાવરણ અને જંગલી પ્રાણીઓનું સંરક્ષણ પણ પ્રાથમિકતા બની રહ્યું છે. NFR દ્વારા 226 કિલોમીટર લાંબા એલિફન્ટ કોરિડોરમાં AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) આધારિત ‘ઈન્ટ્રુઝન ડિટેક્શન સિસ્ટમ’ (IDS) લગાવવામાં આવી રહી છે, જે ટ્રેક પર હાથીઓની હાજરીની સમયસર ચેતવણી આપે છે. આ ઉપરાંત અસમના હૂલોંગાપાર વન્યજીવ અભયારણ્યમાં ગિબ્બન (વાનર પ્રજાતિ)ના સુરક્ષિત આવાગમન માટે રેલ ટ્રેકની ઉપર ખાસ ‘કેનોપી બ્રિજ’ બનાવવામાં આવ્યા છે.
હાલમાં પૂર્વોત્તરમાં 73,000 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે આશરે 20 મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ ચાલી રહ્યું છે અને ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં 11,488 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ સિવાય સિલીગુડી કોરિડોરને મજબૂત કરવા અલુઆબારીથી ન્યૂ જલપાઈગુડી વચ્ચે ત્રીજી અને ચોથી રેલ લાઈનનું કામ પણ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે.
