બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી માટે રાજકીય પક્ષોએ રૂ. 281 કરોડનું ભંડોળ એકઠું કર્યું હતું
પટના, 17 જૂન 2026: બિહારમાં વર્ષ 2025માં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન વિવિધ રાજકીય પક્ષો દ્વારા કરવામાં આવેલા કરોડો રૂપિયાના ખર્ચનો વિગતવાર અહેવાલ સામે આવ્યો છે. ‘એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ’ (ADR) ના અહેવાલ મુજબ, આ ચૂંટણીમાં ભાગ લેનારા અગ્રણી રાજકીય પક્ષોએ કુલ 281.32 કરોડ રૂપિયાનું ચૂંટણી ભંડોળ એકઠું કર્યું હતું, જેની સામે 193.47 કરોડ રૂપિયાનો અધધ ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. આ ચૂંટણી ખર્ચમાં સૌથી મોટો હિસ્સો નેતાઓના પ્રચાર અને પ્રવાસ પાછળ વપરાયો હોવાનું ખુલ્યું છે.
એડીઆર (ADR)ના આ રિપોર્ટમાં 5 રાષ્ટ્રીય પક્ષો અને 5 પ્રાદેશિક પક્ષો દ્વારા ચૂંટણી પંચ સમક્ષ દાખલ કરાયેલા ખર્ચની વિગતોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આ 10 અગ્રણી પક્ષોએ કુલ 281.323 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ મેળવ્યું હતું. જ્યારે તેમનો કુલ ખર્ચ 193.466 કરોડ રૂપિયા રહ્યો હતો. આ રીતે પક્ષો પાસે જમા થયેલા ફંડ અને જાહેર કરાયેલા ખર્ચ વચ્ચે અંદાજે 88 કરોડ રૂપિયાનો મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે.
રાજકીય પક્ષોના કુલ ખર્ચનો સૌથી મોટો હિસ્સો ચૂંટણી પ્રચાર પાછળ વપરાયો છે. તમામ પક્ષોએ મળીને માત્ર પ્રચારમાં 100.429 કરોડ રૂપિયા ઉડાવ્યા છે, જે કુલ ચૂંટણી ખર્ચના 36.68 ટકા જેટલો થાય છે. આ સિવાય હેલિકોપ્ટરની સવારી અને નેતાઓના પ્રવાસ પાછળ પક્ષોએ 79.539 કરોડ રૂપિયા (કુલ ખર્ચના 29.05 ટકા) ખર્ચ્યા છે, જે પ્રચાર પછીનો બીજો સૌથી મોટો ખર્ચ છે. વળી, પક્ષો તરફથી ઉમેદવારોને એકમુકત રકમ (લમ્પસમ ફંડ) તરીકે 62.07 કરોડ રૂપિયા વહેંચવામાં આવ્યા હતા.
અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ અને અન્ય ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા કરવામાં આવેલા વર્ચ્યુઅલ પ્રચાર પાછળ પક્ષોએ 13.074 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે. આ ઉપરાંત, ચૂંટણી પંચના કડક નિર્દેશો અનુસાર ઉમેદવારોના ગુનાહિત રેકોર્ડને અખબારો અને ટીવીમાં પ્રકાશિત કરવા પાછળ પક્ષોએ 3.886 કરોડ રૂપિયા ચૂકવવા પડ્યા હતા, જ્યારે અન્ય પરચૂરણ ખર્ચ 14.804 કરોડ રૂપિયા નોંધાયો છે.
-
બસપાએ ફંડની વિગતો જાહેર ના કરી
બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કુલ 161 રાજકીય પક્ષોએ ભાગ લીધો હતો, જેમાં 6 રાષ્ટ્રીય પક્ષો, 10 પ્રાદેશિક પક્ષો Clarified અને 145 નોંધાયેલા બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત પક્ષો સામેલ હતા. જોકે, આ વિશ્લેષણ માત્ર એવા 10 મુખ્ય પક્ષો પૂરતું મર્યાદિત રાખવામાં આવ્યું હતું જેમના ખર્ચની વિગતો ઉપલબ્ધ થઈ શકી હતી. આ મુખ્ય પક્ષોમાં ભાજપ, કોંગ્રેસ, આમ આદમી પાર્ટી (આપ), માકપા, આરજેડી, જેડીયુ, એલજેપી (રામવિલાસ), એઆઈએમઆઈએમ અને સીપીઆઈનો સમાવેશ થાય છે. રિપોર્ટમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે, બહુજન સમાજ પાર્ટી (બસપા) એકમાત્ર એવો રાષ્ટ્રીય પક્ષ હતો જેણે ચૂંટણી દરમિયાન પોતાના કેન્દ્રીય મુખ્યાલય કે રાજ્ય સ્તરે એકત્રિત કરાયેલા ફંડની કોઈ પણ માહિતી જાહેર કરી નથી.
