નવી દિલ્હી, 27 ઑક્ટોબર, 2026 – Viral video regarding an army officer is fake અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો ખૂબ જ ઝડપથી વાયરલ થયો છે, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચીને અસાફિલા, લોંગજુ અને તાકસિંગ સર્કલ જેવા વિસ્તારો પર નિયંત્રણ સ્થાપિત કરી લીધું છે અને ભારતીય સેનાને જરૂરી પુરવઠો પણ મળી રહ્યો નથી. વીડિયોમાં આ વાત ભારતીય સેનાના વરિષ્ઠ અધિકારી લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાના હવાલાથી કહેવામાં આવી હતી. હવે આ વીડિયો પર ખુદ ભારતીય સેના સામે આવી છે અને ફેક્ટ ચેક જારી કરીને આ વીડિયોને ડીપફેક અને ડિજિટલ રીતે ચેડાં કરવામાં આવેલો ગણાવ્યો છે. સેનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વીડિયોમાં જે નિવેદનો સંભળાઈ રહ્યા છે, તે સંપૂર્ણપણે મનઘડંત છે.
🚨 Detect the Deepfake
❌ A digitally altered video is being circulated with fabricated remarks attributed to Lt Gen Girish Kalia, claiming that China has taken control of Asaphila, Longjou and Taksing Circle in Arunachal Pradesh and that the Indian Army has been denied essential supplies. The misleading video attempts to portray fabricated statements as a leaked admission by a senior Indian Army officer.
✅ The video uses #SyntheticGeneratedInformation to falsely attribute remarks to Lt Gen Girish Kalia. The original footage relates to a press briefing delivered by then GOC 28 Infantry Division, Maj Gen Girish Kalia, in Kupwara, Jammu & Kashmir, on 27 October 2023. He addressed infiltration attempts across the Line of Control, reporting 10 foiled attempts, the elimination of 27 terrorists and the recovery of warlike stores and narcotics. He made no such statements about Chinese control over Arunachal Pradesh or denial of supplies to the Indian Army.
📍 Original Statement 🔗: https://t.co/7vQf7VjJHd
♻️ Disinformation Pattern: Old military briefing + Digitally manipulated remarks + False attribution + Fabricated territorial claims = Misleading military disinformation.
⚠️ Verify the original speech before amplifying manipulated videos.
#FactCheck #DetectTheDeepfake #IndianArmy #ArunachalPradesh #FakeNews
@adgpi
@easterncomd
@Spearcorps
@PIBFactCheck
@GoI_MeitY
@SpokespersonMoD— INDIAN ARMY FACT CHECK (@MythbusterXX) October 25, 2026
બીજી તરફ આ મામલે રાજકીય રંગ પણ પકડી લીધો છે. NSUI ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ વિનોદ જાખડે કહ્યું છે કે વીડિયો ભલે ડૉક્ટર કરેલો (છેડાં કરેલો) હોય, પરંતુ તેમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓને નજરઅંદાજ કરી શકાય નહીં. જેના કારણે હવે વિવાદ ફેક વીડિયોથી આગળ વધીને રાજકારણ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની ચર્ચા સુધી પહોંચી ગયો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ વીડિયોને બિહાર કોંગ્રેસના પ્રવક્તા રિતુ ચૌધરીએ શેર કર્યો હતો. આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા સરમાએ પણ આ મુદ્દે કોંગ્રેસને નિશાના પર લીધા છે. તેમણે કહ્યું છે કે આ એક નકલી વીડિયો હતો અને તેના માધ્યમથી ભારતીય સેના તથા દેશની છબીને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. હિમંતે આ મામલે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાની પણ વાત કરી છે.
વાયરલ વીડિયોમાં શું કહેવામાં આવ્યું હતું?
વાયરલ વીડિયોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચીને અરુણાચલ પ્રદેશના કેટલાક સંવેદનશીલ વિસ્તારો પર કબજો કરી લીધો છે. વીડિયોમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારતીય સેનાને આવશ્યક સંસાધનો અને પુરવઠો મળી રહ્યો નથી. ચુંਕि વીડિયોમાં આ બાબતો સેનાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના નામ સાથે જોડવામાં આવી હતી, તેથી આ કન્ટેન્ટ ઝડપથી વાયરલ થઈ ગયું અને ઘણા લોકોએ તેને એક મોટા ખુલાસાની જેમ શેર કરવાનું શરૂ કરી દીધું.
સેનાએ કેવી રીતે ખોલી નકલીવાડાની પોલ?
હવે ભારતીય સેનાએ વીડિયોની તપાસ બાદ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ક્લિપમાં ચેડાં કરીને બનાવવામાં આવી છે. સેનાના જણાવ્યા મુજબ વીડિયોમાં ઉપયોગ કરવામાં આવેલા ફોટોગ્રાફ્સ અને ફૂટેજ વાસ્તવિક છે, પરંતુ તેના પર પાછળથી AI અને સિન્થેટિક તકનીક દ્વારા નકલી અવાજ અને ખોટા નિવેદનો જોડવામાં આવ્યા છે. સેનાએ જણાવ્યું કે આ “સિન્થેટિક જનરેટેડ ઇન્ફોર્મેશન” નો મામલો છે, જેમાં જૂના વીડિયોનો ઉપયોગ કરીને નવો અને ભ્રામક નેરેટિવ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સેનાએ લોકોને અપીલ કરી કે કોઈપણ વાયરલ વીડિયો શેર કરતા પહેલા તેના સ્ત્રોત અને પ્રમાણભૂતતાની તપાસ જરૂર કરવી જોઈએ.
આ પણ વાંચોઃ 7 ઓક્ટોબર 2023 – ઇઝરાયેલનો એ રક્તરંજિત ઘા! ન ભરાશે, ન ભૂલાશે
અસલી વીડિયો હતો 2023 ની પ્રેસ બ્રીફિંગનો
ફેક્ટ ચેકમાં સામે આવ્યું કે વાયરલ વીડિયોની મૂળ ફૂટેજ 27 ઓક્ટોબર 2023 ની છે. તે સમયે મેજર જનરલ ગિરીશ કાલિયાએ જમ્મુ-કાશ્મીરના કુપવાડામાં એક પ્રેસ બ્રીફિંગ કરી હતી. તે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં તેમણે નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો, આતંકવાદ વિરોધી ઓપરેશનો અને સુરક્ષા સ્થિતિ વિશે માહિતી આપી હતી. ભારતીય સેનાના જણાવ્યા અનુસાર તે બ્રીફિંગમાં ન તો અરુણાચલ પ્રદેશનો ઉલ્લેખ થયો હતો અને ન તો ચીન દ્વારા કોઈ વિસ્તાર પર કબજો કરવા કે સેનાને પુરવઠો ન મળવા જેવી કોઈ વાત કહેવામાં આવી હતી.
પછી રાજકીય ચર્ચા કેવી રીતે શરૂ થઈ?
આ મામલે નવો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે NSUI ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ વિનોद જાખડે આ વિવાદ પર પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે કહ્યું કે જો વીડિયો ડૉક્ટર કરેલો પણ હોય, તો પણ તેમાં કહેવામાં આવેલી વાતો ખોટી નથી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે કેન્દ્ર સરકાર દિલ્હીમાં યુવાનોના આંદોલનો અને વિરોધ પ્રદર્શનોને રોકવા માટે પોતાની તાકાત લગાવી રહી છે, જ્યારે અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીનની કથિત ઘૂસણખોરી જેવા મુદ્દાઓ પર તેટલી સક્રિયતા દેખાડવામાં આવતી નથી. તેમના આ નિવેદન બાદ ચર્ચાનું કેન્દ્ર વીડિયોની સત્યતાથી આગળ વધીને રાજકીય આરોપ-પ્રત્યારોપ પર આવી ગયું.
હવે બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો છે વિવાદ
એક તરફ ભારતીય સેના અને ફેક્ટ ચેક સંસ્થાઓ સ્પષ્ટપણે કહી રહી છે કે વાયરલ વીડિયો નકલી છે અને તેમાં લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાના નામે જૂઠા નિવેદનો જોડવામાં આવ્યા છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષ સાથે જોડાયેલા કેટલાક નેતાઓ અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો વીડિયોને નહીં, પરંતુ તેમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓને ચર્ચાનો વિષય બનાવી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે આ મામલો હવે માત્ર ડીપફેક વીડિયો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ચીન, અરુણાચલ પ્રદેશ અને કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ પર રાજકીય ટકરાવનો હિસ્સો બની ગયો છે.
