- આઠ રાજ્યોના જેલ અધિકારીઓ ‘પ્રહરી’ માસ્ટર ટ્રેનર્સ તરીકે પ્રમાણિત
ગાંધીનગર, 27 ઑક્ટોબર, 2026: Training of Trainers on Correctional Mental Health આઠ મોટા રાજ્યોના આઠ સેવાકીય જેલ અધિકારીઓને ‘પ્રોજેક્ટ પ્રહરી’ હેઠળ માસ્ટર ટ્રેનર્સ તરીકે પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા છે, જે કેદીઓમાં માનસિક બેચેનીને ઓળખવા અને તેનો સામનો કરવા માટે સ્ટાફને તાલીમ આપવા માટે તૈયાર કરાયેલી એક રાષ્ટ્રીય પહેલ છે.
ગૃહ મંત્રાલય હેઠળની રાષ્ટ્રીય મહત્ત્વની સંસ્થા એવી રાષ્ટ્રીય રક્ષા યુનિવર્સિટી (RRU) ના લવાડ કેમ્પસ ખાતે સુધારણાત્મક માનસિક સ્વાસ્થ્ય (કરેક્શનલ મેન્ટલ હેલ્થ) પર ત્રણ દિવસીય રેસિડેન્શિયલ ટ્રેનિંગ ઓફ ટ્રેનર્સ (ToT) બાદ આ પ્રમાણપત્ર એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. 21 થી 23 ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાયેલા આ કાર્યક્રમ આ પ્રોજેક્ટનો બીજો કોહોર્ટ (બેચ) હતો. ‘પ્રહરી’ (PRAHARI) નું પૂરું નામ ‘સાઇકોલોજિકલ રિસ્ક અસેસમેન્ટ, હેલ્થ અવેરનેસ એન્ડ રેઝિલિયન્સ ઇનિશિયિટીવ’ છે.
આ પણ વાંચોઃ રાષ્ટ્રીય રક્ષા યુનિવર્સિટી ખાતે ‘નેશનલ સેફ સ્પોર્ટ એન્ડ એથ્લેટ સેફગાર્ડિંગ પ્રોગ્રામ’નો પ્રારંભ
સહાયક જેલરથી લઈને સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ સુધીના સહભાગીઓને ઉત્તરાખંડ, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, હરિયાણા, ગુજરાત, તમિલનાડુ, ઓડિશા અને ઉત્તર પ્રદેશના જેલ વહીવટીતંત્ર દ્વારા નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. આમાં સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ, વધારાના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ, ડેપ્યુટી સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ, જેલર અને આસિસ્ટન્ટ જેલર હોદ્દાના અધિકારીઓ સામેલ હતા.
આ અભ્યાસક્રમ યુનિવર્સિટીના સ્કૂલ ઓફ બિહેવિયરલ સાયન્સિસ એન્ડ ફોરેન્સિક ઇન્વેસ્ટિગેશન્સ (SBSFI)ના ગ્લોબલ કરેક્શનલ એડમિનિસ્ટ્રેશન સ્ટડીઝ (GCAS) દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો. સહભાગીઓએ સુધારણાત્મક માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને પ્રહરી માળખાના પાયા; વ્યસન સહિત કસ્ટડીમાં મૌલિક મનોવૈજ્ઞાનિક વિકૃતિઓની ઓળખ; વર્તણૂકીય ચેતવણી ચિહ્નો અને આત્મહત્યાનું જોખમ; આઘાત-માહિતીપૂર્ણ કટોકટી સંચાર અને ડી-એસ્કેલેશન; નિવારણ, દસ્તાવેજીકરણ અને રેફરલ પાથવેઝ; કલંક અને મદદ મેળવવી; તથા અધિકારીઓની સુખાકારી અને મક્કમતા આવરી લેતા સાત મોડ્યુલ પૂર્ણ કર્યા હતા.
આ પણ વાંચોઃ વિશ્વની સૌથી નાની શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા અને ખાદીના કાગળ પર હનુમાન ચાલીસા
રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગની 2023ની સલાહ સાથે તાલ મિલાવતા, પ્રહરી મોડેલ સુધારણાત્મક સ્ટાફને મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષક તરીકે સ્થાન આપે છે. વિશેષ તાલીમ દ્વારા, આ અધિકારીઓ માનસિક તકલીફ, આત્મહત્યાની વર્તણૂક અને પદાર્થ પર નિર્ભરતા માટે સંવેદનશીલ કેદીઓની તપાસ કરવા, નિરીક્ષણ કરવા અને તેમને ઓળખવા માટે સજ્જ છે, જે વ્યાવસાયિક સંભાળ માટે સમયસર રેફરલ સુનિશ્ચિત કરે છે.
નવા પ્રમાણિત થયેલા દરેક માસ્ટર ટ્રેનર હવે પોતપોતાના રાજ્યમાં જેલ સ્ટાફને તાલીમ આપશે, જે સપ્ટેમ્બરમાં કોહોર્ટ 1 દ્વારા શરૂ કરાયેલી શૃંખલાને આગળ વધારશે. ત્રીજો કોહોર્ટ 18 થી 20 નવેમ્બર દરમિયાન નિર્ધારિત છે.
