નવી દિલ્હી, 29 ઓક્ટોબર 2026: સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી)ના સાંસદ મહુવા મોઇત્રાની ભારતીય પ્રતિભૂતિ અને વિનિમય બોર્ડ (સેબી) સાથે જોડાયેલી એક અરજીનો નિકાલ કરી દીધો છે. કોર્ટે સેબીને વૈકલ્પિક રોકાણ ભંડોળ (એઆઈએફ), વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (એફપીઆઈ) અને તેમના મધ્યસ્થીઓના વાસ્તવિક લાભાર્થી માલિકો તથા રોકાણ પોર્ટફોલિયોની સંપૂર્ણ માહિતી સાર્વજનિક કરવાનો આદેશ આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. અદાલતે સુનાવણી દરમિયાન અવલોકન કર્યું હતું કે આવા પ્રકારનો આદેશ આપવા માટે હાલની કાનૂની અથવા નિયમનકારી વ્યવસ્થા હોવી અનિવાર્ય છે. ન્યાયામૂર્તિ બી.વી. નાગરત્ના, ન્યાયામૂર્તિ આર. મહાદેવન અને ન્યાયામૂર્તિ ડી.કે. ઉપાધ્યાયની પીઠે આ અરજીનો નિકાલ કર્યો છે.
સુનાવણીની શરૂઆતમાં જ પીઠે મહુવા મોઇત્રા દ્વારા સીધા કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવા સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દો સંસદમાં પણ ઉઠાવી શકાતો હતો અને તેના પર ચર્ચાની માંગ કરી શકાતી હતી. ટોચની અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈપણ વર્તમાન કાનૂની માળખા વગર ‘પરમાદેશ’ જેવો આદેશ જારી કરી શકાતો નથી. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે, “જો કોઈ કાનૂની વ્યવસ્થા હોત અને સેબી તેનું પાલન ન કરી રહી હોત, તો અદાલત પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપી શકી હોત. પરંતુ કોઈ માળખા કે કાનૂની વ્યવસ્થાના અભાવે અદાલત આવો આદેશ જારી કરી શકે નહીં.”
મહુવા મોઇત્રા તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે દલીલ કરી હતી કે કાનૂની વ્યવસ્થા ન હોવા છતાં પણ અદાલત સેબીને આ ફંડ્સના વાસ્તવિક લાભાર્થીઓની સંપૂર્ણ વિગતો સાર્વજનિક કરવાનો નિર્દેશ આપી શકે છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે આવા રોકાણકારો દ્વારા કંપનીઓના શેરોના ભાવ કૃત્રિમ રીતે વધારવામાં આવી રહ્યા છે, જેના કારણે સામાન્ય રોકાણકારો સાથે છેતરપિંડી થઈ રહી છે. વકીલે હિંડનબર્ગ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રચિત વિશેષજ્ઞ સમિતિની ટિપ્પણીઓનો હવાલો આપતા કહ્યું કે માહિતી સાર્વજનિક કરવાની અનિવાર્યતા હટી જવાના કારણે નિયમનકારી વ્યવસ્થા નબળી પડી છે. તેમણે સમજાવ્યું કે જો કોઈ શેરના ભાવ અચાનક વધી રહ્યા હોય, તો રોકાણકારોને વાસ્તવિક સ્થિતિની ખબર હોવી જરૂરી છે.
-
કેન્દ્ર સરકારનો વિરોધ
ભારતના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ અદાલતમાં વિરોધ નોંધાવતા કહ્યું કે, અરજીમાં જે રાહત માંગવામાં આવી છે તેની રાષ્ટ્રીય અર્થવ્યવસ્થા પર ગંભીર અસરો પડી શકે છે. તેમણે સવાલ કર્યો કે, “શું તમે આખી વ્યવસ્થાને બરબાદ કરવા માંગો છો?” ન્યાયામૂર્તિ નાગરત્નાએ પ્રશાંત ભૂષણને પૂછ્યું હતું કે, “જો કોઈ નીતિ જ અસ્તિત્વમાં નથી, તો શું આપણે આવો આદેશ જારી કરી શકીએ?” જવાબમાં પ્રશાંત ભૂષણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે નાગરિકોના મૌલિક અધિકારોની સુરક્ષા માટે આવી નીતિ અને પારદર્શિતા અત્યંત જરૂરી છે.
