જંતરમંતર ખાતે તોફાન દરમિયાન પકડાયેલા વિદ્યાર્થીઓને તત્કાળ મુક્ત કરોઃ સુપ્રીમ કોર્ટ
નવી દિલ્હી, 28 જુલાઈ, 2026: સુપ્રીમ કોર્ટે જંતરમંતર પ્રદર્શન મામલે સુનાવણી બાદ આદેશ આપ્યો છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની પીઠે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે કોઈ પણ પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થી પર કોઈ કાર્યવાહી થવી જોઈએ નહીં. ચીફ જસ્ટિસે આ પહેલા સુનાવણી દરમિયાન પોતાની ટિપ્પણીમાં કહ્યું હતું કે લોકશાહીમાં પ્રદર્શનો થતા રહે છે. તેમણે કહ્યું કે મામલાઓની સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ થાય. જોકે, કોર્ટે ઉમેર્યું કે, ગુનાઈત પૃષ્ઠભૂ ધરાવતા તોફાનીઓ સામે કાયદા અનુસાર પગલાં લેવાશે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ
નીટ પેપર લીક પ્રદર્શન દરમિયાન હિંસા અંગે સર્વોચ્ચ અદાલતે દેશભરમાં કોઈપણ વિદ્યાર્થી સામે કડક કાર્યવાહી પર રોક લગાવી દીધી છે. અદાલતે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. જોકે, ગુનાઈત ઇતિહાસ ધરાવતા પ્રદર્શનકારીઓને કોઈ રાહત મળશે નહીં. કોર્ટે કહ્યું છે કે પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા તમામ CCTV ફુટેજ, ડ્રોન રેકોર્ડિંગ, વાયરલેસ કમ્યુનિકેશન અને અન્ય સંબંધિત રેકોર્ડ સુરક્ષિત રાખવામાં આવે.
અદાલતે કહ્યું કે પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થીઓનો ડિજિટલ ડેટા અને વ્યક્તિગત માહિતી જાહેર કરવામાં આવશે નહીં. કોર્ટે કેન્દ્ર અને સાત રાજ્યોને નોટિસ પણ જારી કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે સરકારોનો પક્ષ જાણ્યા પછી હાઈ લેવલ કમિટીની રચના કરવામાં આવશે. કોર્ટે કહ્યું કે તે તાજેતરની ઘટનાઓની પૂરી રીતે નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક તપાસ કરાવશે.
જવાબદારી નક્કી થવી જરૂરીઃ ચીફ જસ્ટિસ
ચીફ જસ્ટિસે સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું કે જેણે પણ આત્યંતિકતા છે તેની સામે કાયદો પોતાનું કામ કરશે. તેમણે કહ્યું કે આની તપાસ સંપૂર્ણપણે નિષ્પક્ષ અને સ્વતંત્ર હોવી જોઈએ. ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે જો જવાબદારી નક્કી કરવામાં નહીં આવે તો તપાસનો કોઈ અર્થ નથી.
પેલેટ ગનનો ઉલ્લેખ થયો
CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે તમામ પિટિશનમાં કેટલાક આરોપો છે. પરંતુ જો તમે મોટે ભાગે જુઓ તો એક આરોપ પેલેટ ગનના ઉપયોગનો છે, જેના કારણે 19 વર્ષના છોકરાની આંખોની રોશની જતી રહી. ઈલેક્ટ્રિક બેટનના ઉપયોગના કેસના આરોપો છે. એક યુવતીને ICUમાં દાખલ કરવામાં આવી. ખીલીવાળી લાકડીઓના ઉપયોગથી જીવનું જોખમ હોવાનો આરોપ.
એક મીડિયાકર્મી પર હુમલાનો પણ મામલો છે. તેના પર ક્રૂરતાપૂર્વક હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. પછી સિવિલ ડ્રેસમાં પોલીસે હિંસા કરી હોવાનો આરોપ છે. વધુ એક કેસ જેમાં યુવતીને કોઈ પણ ઉશ્કેરણી વગર પોલીસવાળાએ થપ્પડ મારી હતી.
સરકારની દલીલ
કેન્દ્ર અને દિલ્હી સરકાર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા હાજર રહ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે સરકાર વિદ્યાર્થીઓ પર બળ પ્રયોગને હળવાશથી નથી લઈ રહી. એવામાં કાર્યવાહી થવી જોઈએ. પરંતુ આ હિંસક પ્રદર્શન દરમિયાન 250 પોલીસકર્મીઓ પણ ઘાયલ થયા છે. સાચી તપાસ થઈને સત્ય બહાર આવવું જોઈએ. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે મહેતાને અટકાવતા કહ્યું કે એટલે જ અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તપાસ થાય. ત્યારે મહેતાએ કહ્યું કે હું નથી માનતો કે વિદ્યાર્થીઓએ હિંસા કરી. આમાં અસામાજિક તત્વો ઘૂસ્યા હશે. તેમણે કહ્યું કે અમે અસામાજિક તત્વોનો ડેટા રજૂ કરીશું. તેમણે દાવો કર્યો કે એવા લોકો પ્રદર્શનમાં સામેલ હતા જેઓ હત્યા, રેપ અને NDPS કેસોમાં સામેલ હતા.
અનેક જગ્યાઓના પ્રદર્શન પર અરજી
અરજદારના વકીલે આરોપ લગાવ્યો કે સાદા કપડાંમાં પોલીસકર્મીઓ પણ હતા. તેમણે કહ્યું કે અમે તેમની ઓળખ કરી છે. અરજદારના વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણને કોર્ટને જણાવ્યું કે આ સમગ્ર દેશમાં થઈ રહેલા દેખાવો સાથે જોડાયેલો મામલો છે. MP, નાગપુર, બિહાર, વગેરેમાં ઘટનાઓ બની. તેમણે કહ્યું કે માત્ર દિલ્હીમાં જ નહીં, અનેક ઘટનાઓ કોર્ટ સામે રાખવામાં આવી છે.
બિહારમાં પણ કસ્ટડીનો મુદ્દો ઊઠ્યો
સિનિયર એડવોકેટ શાદાન ફરાસતે કહ્યું કે બિહાર સરકારે કહ્યું છે કે તે FIR પાછી ખેંચી રહી છે. પરંતુ 150થી વધુ સગીરો હજુ પણ કસ્ટડીમાં છે. તેમને તાત્કાલિક મુક્ત કરવા જોઈએ. 48 કલાકથી વધુ સમયની કસ્ટડી ભોગવી રહ્યા છે. 40 કલાક પછી મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા. એક છોકરાની ઉંમર માત્ર 13 વર્ષની છે.
