જેસલમેર, 15 સપ્ટેમ્બર, 2026 – જેસલમેરના પોખરણ ફિલ્ડ ફાયરિંગ રેન્જ ખાતે વાયુસેનાના વાઇસ ચીફ એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે પ્રથમ ભારતીય વાયુસેના દ્રોણાથોન-૨૦૨૬નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. ગઈકાલે સોમવારે યોજાયેલા આ ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં MoD, HQ IDS ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને ભારતીય સેના અને BSF ના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી.
દ્રોણાથોન-૨૦૨૬ એ IAF ની એક પહેલ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય માનવરહિત સિસ્ટમ ઉદ્યોગ સાથે સીધા જોડાણ કરવાનો અને વાસ્તવિક કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ હેઠળ ઉભરતી તકનીકોનું મૂલ્યાંકન કરવાનો છે. ૧૪ થી ૧૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન આયોજિત આ ત્રણ દિવસીય કાર્યક્રમમાં ૨૦ થી વધુ અગ્રણી સંરક્ષણ કંપનીઓ, સ્ટાર્ટ-અપ્સ MSME, DPSU અને ભારતના ઝડપથી વિકસતા માનવરહિત સિસ્ટમ ઇકોસિસ્ટમના સંશોધકોને એકઠા કરવામાં આવશે.
IAF માનવરહિત પ્રણાલીઓને માનવસહિત ઉડ્ડયન માટે એક મહત્વપૂર્ણ પૂરક તરીકે જુએ છે જે કમાન્ડરોને હવાઈ કામગીરીની પહોંચ, સતત પ્રતિભાવ અને સુગમતા વધારવા માટે વધારાના વિકલ્પો પૂરા પાડે છે. દ્રોણાથોન દરમિયાન, ભાગ લેતી કંપનીઓ અને સંશોધકો પોખરણ રેન્જ પર તેમની માનવરહિત વિમાન પ્રણાલીઓ (UAS) અને સંકળાયેલ તકનીકોનું પ્રદર્શન કરશે.
આ પ્રદર્શનોમાં સર્વેલન્સ અને રિકોનિસન્સ, ઓટોનોમસ ઓપરેશન્સ, સ્વોર્મ ટેકનોલોજી, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર અને કાઉન્ટર-અનમેનન્ડ એરક્રાફ્ટ સિસ્ટમ્સ (CUAS) સહિત વિવિધ પ્રકારની ઓપરેશનલ ક્ષમતાઓનો સમાવેશ થશે. ડ્રોનાથન-2026નું કેન્દ્રિય ધ્યાન ટેકનોલોજી પ્રદર્શનથી ઓપરેશનલ ઇફેક્ટ તરફ આગળ વધવાનું છે. સિસ્ટમોનું મૂલ્યાંકન તેમની વિશ્વસનીયતા, માંગણી અને સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણમાં અસરકારકતા, તેમજ વિકસતી ઓપરેશનલ આવશ્યકતાઓ અને ઉભરતા જોખમોને અનુકૂલન કરવાની તેમની ક્ષમતા માટે કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ ઉદ્દઘાટન સમારંભ દરમિયાન, VCAS એ ‘IAF UAS રોડમેપ’ પણ બહાર પાડ્યો, જે ભારતીય ઉદ્યોગને ક્ષમતા પ્રાથમિકતાઓ પર વધુ સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરે છે. આ રોડમેપનો હેતુ કેન્દ્રિત નવીનતાને સરળ બનાવવા અને માનવરહિત એરબોર્ન સિસ્ટમ્સ ઉદ્યોગ, શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંસ્થાઓને IAF ની ભાવિ જરૂરિયાતો સાથે તેમના પ્રયાસોને સંરેખિત કરવા સક્ષમ બનાવવાનો છે.
દ્રોણાથોન-૨૦૨૬ના ઉદઘાટન દિવસે ભારતીય વાયુસેનાએ “વાયુ UTtaM”ની મુખ્ય ક્ષમતાનું સફળતાપૂર્વક પ્રદર્શન કર્યું, જે તેની સ્વદેશી રીતે વિકસિત મલ્ટી-મોડ માનવરહિત ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન (UTM) સિસ્ટમ છે. પોખરણ ખાતે તેના રીઅલ ટાઇમ પ્રદર્શન દરમિયાન, તેણે લશ્કરી અને નાગરિક બંને UAS ને શોધી કાઢ્યા અને ટ્રેક કર્યા. આ ક્ષમતા વધતી જતી ભીડવાળા હવાઈ ક્ષેત્રમાં UAS કામગીરીના સંકલિત સંચાલનને સરળ બનાવવા માટે રચાયેલ છે, જ્યારે અનધિકૃત અથવા બદમાશ ડ્રોનની ઓળખ અને સમયસર નિવારણને પણ સમર્થન આપે છે. UASના વધતા પ્રસાર સાથે, વાયુ UTtaM પાસે લશ્કરી ક્ષેત્રની બહાર સંભવિત એપ્લિકેશનો છે, જેમાં એરસ્પેસ સલામતી, મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ, નાગરિક ઉડ્ડયન અને જાહેર સલામતી સંબંધિત ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
દ્રોણાથોન-૨૦૨૬ માનવરહિત પ્રણાલીઓમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રત્યે IAFની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે, જેમાં ધ્યાન એરફ્રેમ્સથી આગળ સંપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમ સુધી વિસ્તરે છે, જેમાં પ્રોપલ્શન, સેન્સર અને પેલોડ્સ, સંદેશાવ્યવહાર, સ્વાયત્તતા, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ, પ્રતિ-પગલા અને એરસ્પેસ મેનેજમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
