નવી દિલ્હીઃ આવકવેરા કાયદામાં મોટા ફેરફારોની તૈયારીમાં, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે લોકસભામાં એક નવું આવકવેરા બિલ રજૂ કર્યું હતું. આ સુધારેલા બિલમાં સંસદીય પસંદગી સમિતિની મોટાભાગની ભલામણોનો સમાવેશ થાય છે અને તે 1961ના જૂના આવકવેરા કાયદાને બદલવાનો આધાર બનશે. આ બિલ લોકસભામાં પસાર થઈ ગયું છે.
સરકારે ગયા અઠવાડિયે 13 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ કરાયેલ આવકવેરા બિલ, 2025 પાછું ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો હતો. નવો ડ્રાફ્ટ 11 ઓગસ્ટે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સૂચવેલા બધા ફેરફારોને એક જ દસ્તાવેજમાં સમાવવામાં આવ્યા છે. રાહત એ છે કે 12 લાખ રૂપિયા સુધીની વાર્ષિક આવક પર કર મુક્તિ જાળવી રાખવામાં આવી છે.
નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં કહ્યું, “અમને એવા સૂચનો મળ્યા છે જેનો યોગ્ય કાનૂની અર્થ આપવા માટે સમાવેશ કરવાની જરૂર છે. ડ્રાફ્ટિંગ ભૂલો, શબ્દોનો મેળ, જરૂરી ફેરફારો અને ક્રોસ-રેફરન્સિંગ જેવા સુધારા તેમાં કરવામાં આવ્યા છે.” તેમણે કહ્યું કે મૂંઝવણ ટાળવા માટે જૂનું બિલ પાછું ખેંચી લેવામાં આવ્યું હતું અને નવો ડ્રાફ્ટ હવે 1961ના કાયદાને બદલવાનો આધાર બનશે.
કલમ 21 (મિલકતનું વાર્ષિક મૂલ્ય): “સામાન્ય રીતે” શબ્દો દૂર કરવા અને ખાલી મિલકતોના વાસ્તવિક ભાડા અને કાલ્પનિક ભાડા વચ્ચે સ્પષ્ટપણે સરખામણી ઉમેરવા.
કલમ 22 (ઘરની મિલકતની આવકમાંથી કપાત): મ્યુનિસિપલ કર કાપ્યા પછી 30% માનક કપાત લાગુ કરવી; ભાડાપટ્ટાવાળી મિલકતોમાં બાંધકામ પહેલાંના વ્યાજ કપાતનો વિસ્તાર કરવો.
કલમ 19 (પગાર કપાત – અનુસૂચિ VII): જે લોકો કર્મચારી નથી પરંતુ પેન્શન ભંડોળમાંથી પેન્શન મેળવે છે તેમના માટે રૂપાંતરિત પેન્શન કપાતને મંજૂરી આપવી.
કલમ 20 (વાણિજ્યિક મિલકત): શબ્દો બદલવા જેથી અસ્થાયી રૂપે ખાલી વાણિજ્યિક મિલકતો પર “ઘરની મિલકત” આવક તરીકે કર ન લાદવામાં આવે.
સમિતિ કહે છે કે આ ફેરફારો કાયદામાં સ્પષ્ટતા અને ન્યાયીતા લાવશે અને હાલની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત રહેશે. ફેબ્રુઆરીના ડ્રાફ્ટને છેલ્લા 60 વર્ષમાં ભારતના ડાયરેક્ટ ટેક્સ કોડના સૌથી મોટા સુધારા તરીકે ગણાવવામાં આવ્યો હતો. તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ હતી.
- સરળ ભાષા, કપાતનું એકીકરણ અને પાલનને સરળ બનાવવા માટે ટૂંકી જોગવાઈઓ.
- કર પ્રણાલીને કરદાતા-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવા માટે ચોક્કસ ગુનાઓ માટે ઓછી સજા.
- કર સ્લેબ, મૂડી લાભ નિયમો અથવા આવક જૂથોમાં કોઈ ફેરફાર નહીં.
- “પહેલા વિશ્વાસ કરો, પછી તપાસ કરો” ના સિદ્ધાંત દ્વારા મુકદ્દમામાં ઘટાડો.
- આધુનિક શાસન, CBDT ની વધુ સત્તાઓ, ડિજિટલ દેખરેખ અને “કર વર્ષ” ની વિભાવના.
ફેબ્રુઆરીના ડ્રાફ્ટમાં 23 પ્રકરણો, 536 વિભાગો અને 16 સમયપત્રક હતા, જેમાં સરળ સમજણ માટે કોષ્ટકો અને સૂત્રો હતા. તેમાં TDS નિયમોને સરળ બનાવવા, અવમૂલ્યન જોગવાઈઓ હળવી કરવા અને રહેઠાણ માપદંડ અને નાણાકીય વર્ષની સમયમર્યાદા યથાવત રાખવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
