નવી દિલ્હી: છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારત અને ચીનના સંબંધોમાં ઘણી કડવાશ છે. સમયાંતરે સરહદ પર તણાવના સમાચારો સામે આવતા રહે છે. આ બધાની વચ્ચે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ચીન સાથેના સંબંધો પર મોટી વાત કહી છે.
એસ. જયશંકરે ન્યૂયોર્કમાં એશિયા સોસાયટી પોલિસી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે, “ચીન સાથે અમારો એક મુશ્કેલ ઇતિહાસ છે… ચીન સાથેના અમારા સ્પષ્ટ કરારો હોવા છતાં, અમે કોવિડની વચ્ચે જોયું કે ચીને આ કરારોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.” સંખ્યાબંધ સૈનિકોને વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર મોકલવામાં આવ્યા હતા. અકસ્માત થાય તેવી શક્યતા હતી અને તે થયું. જેના કારણે સરહદ પર બંને સેનાઓ વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી અને બંને તરફથી ઘણા સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. એક રીતે તે સંબંધને અસર કરે છે.
‘ભારત અને ચીન વચ્ચે પેટ્રોલિંગના મુદ્દાઓને ઉકેલવાની જરૂર છે’
એસ. જયશંકરે આગળ કહ્યું, જ્યારે મેં કહ્યું કે આમાંથી 75% ઉકેલ આવી ગયો છે, તે માત્ર સૈનિકોના સંઘર્ષનો મામલો છે… તો તે સ્પષ્ટ છે કે આ સમસ્યાનો એક ભાગ છે… તેથી અમે સંઘર્ષના સ્થળોમાં લશ્કરી અથડામણના મોટાભાગના કેસોને ઉકેલવામાં સફળ થયા છીએ, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે પેટ્રોલિંગના કેટલાક મુદ્દાઓને ઉકેલવાની જરૂર છે… આગળનું પગલું ડી-એસ્કેલેશન હશે.”
‘એશિયા પરિવર્તનની અગ્રણી ધાર પર છે’
વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે “મલ્ટિપોલર” વિશ્વમાં જ્યાં વૈશ્વિક વ્યવસ્થા નોંધપાત્ર ફેરફારોમાંથી પસાર થઈ રહી છે, એશિયા અને વિશ્વ બંનેનું ભાવિ ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો પર આધારિત છે. તેમણે કહ્યું કે એશિયા પરિવર્તનની અગ્રણી ધાર પર છે અને ભારત તે પરિવર્તનના નેતાઓમાંનું એક છે, પરંતુ તે પરિવર્તન આજે વૈશ્વિક વ્યવસ્થાના માળખાને વિસ્તરી રહ્યું છે. મને લાગે છે કે ભારત-ચીન સંબંધો એશિયાના ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. એક રીતે, તમે કહી શકો કે જો વિશ્વને બહુધ્રુવીય બનવું છે, તો એશિયાએ બહુધ્રુવી બનવું પડશે અને તેથી, આ સંબંધ માત્ર એશિયાના ભવિષ્યને જ નહીં, પરંતુ તે રીતે, વિશ્વના ભવિષ્યને પણ અસર કરશે.
